Enneagram ve Big Five: Tipler, Özellikler ve Ölçtükleri Şey
Big Five beş özelliği ölçek üzerinde ölçer; Enneagram ise motivasyonlara dayanan dokuz tipi anlatır. Farklarını öğren, ikisini birlikte kullan.
Enneagram ile Big Five, kişiliği anlatmanın iki farklı yoludur. Big Five, her biri bir ölçek üzerinde olan beş özelliği ölçer. Enneagram ise insanları, her biri bir çekirdek motivasyon etrafında kurulu dokuz tipe ayırır. Big Five'ın arkasında çok daha fazla araştırma vardır.
Enneagram ile Big Five arasındaki fark nedir?
Big Five, beş özelliğin sende ne kadar bulunduğunu ölçer; örneğin ne kadar dışa dönük ya da düzenli olduğunu. Her özellik bir ölçektir, bu yüzden çoğu insan ortalarda bir yere düşer. Enneagram ise seni neyin yönlendirdiğine göre dokuz tipten birine yerleştirir. Biri miktarı ölçer. Öteki motivasyonları anlatır.
Şöyle düşün. Big Five senin sorumluluk puanının yüksek olduğunu söyleyebilir: dikkatli, düzenli, güvenilir. Ama nedenini söylemez. Enneagram ise bu özenin, birçok Tip 1 gibi doğru olanı yapma isteğinden mi, birçok Tip 6 gibi güvende hissetme isteğinden mi, yoksa birçok Tip 3 gibi başarılı olma isteğinden mi geldiğini sorar.
İkisi de yararlı. Sadece farklı soruları yanıtlıyorlar.
Beş özellik nedir?
Big Five özellikleri deneyime açıklık, sorumluluk, dışa dönüklük, uyumluluk ve nörotikliktir. Deneyime açıklık merak ve yeni fikirlerle ilgilidir. Sorumluluk düzen ve sonuna kadar götürmekle. Dışa dönüklük sosyal enerjiyle. Uyumluluk sıcaklık ve işbirliğiyle. Nörotiklik ise stresi ve kaygıyı ne kadar güçlü hissettiğinle ilgilidir.
| Özellik | Yüksek puan alanlar genelde | Düşük puan alanlar genelde |
|---|---|---|
| Deneyime açıklık | Meraklı, hayal gücü güçlü, yeni fikirlere yatkın | Pratik, tanıdık olana düşkün |
| Sorumluluk | Düzenli, dikkatli, güvenilir | Esnek, spontane, rahat |
| Dışa dönüklük | Konuşkan, insanlardan enerji alan | Sessiz, yalnız kalmaktan enerji alan |
| Uyumluluk | Sıcak, güvenen, işbirlikçi | Doğrudan, kuşkucu, rekabetçi |
| Nörotiklik | Stresi ve kaygıyı çabuk hisseden | Sakin, dengeli, geç sinirlenen |
Bir ölçeğin hiçbir ucu daha iyi değildir. Her birinin güçlü yanları ve bedelleri vardır. Uyumluluğu düşük biri zorlu bir pazarlıkta daha kolay güvenilir olabilir. Yüksek biriyle ise zor bir günün ardından konuşmak daha kolay olabilir.
İki model nasıl karşılaştırılır?
Big Five ölçüm ve araştırma için kurulmuştur; puanları kararlı ve iyi sınanmıştır. Enneagram ise kendine bakmak ve gelişmek için kurulmuştur; insanlara motivasyonlar için ortak bir dil verir. Big Five nerede durduğunu söyler. Enneagram nedenine dair bir hikâye sunar.
| Soru | Big Five | Enneagram |
|---|---|---|
| Neyi anlatır? | Beş özellik, her biri bir ölçek | Dokuz tip, her biri bir motivasyona dayalı |
| Sonuç neye benzer? | Beş puan | Bir ilk tip ve dokuzunun puanı |
| Ne kadar araştırma var? | Geniş bir araştırma birikimi | Küçük bir birikim, karışık sonuçlar |
| En iyi ne için kullanılır? | Araştırma ve dikkatli ölçüm | Kendine bakış ve ortak dil |
| Gelişimi anlatır mı? | Doğrudan değil | Evet, çizgiler ve sağlık durumlarıyla |
Enneagram tipleri Big Five özellikleriyle nasıl ilişkilenir?
Enneagram tipleri çoğu zaman Big Five özellikleriyle, tip tanımlarının öngördüğü biçimde örtüşür. Dışa dönük diye anlatılan tipler dışa dönüklükte daha yüksek puan alma eğilimindedir. Kaygılı diye anlatılan tipler nörotiklikte daha yüksek puan alma eğilimindedir. Bu bağlantılar gevşektir ve her tipten insan geniş bir özellik puanı aralığını kapsar.
Tip tanımlarının sana ne beklettiği şöyle. Çalışmalar sıklıkla bu yönlerde bağlantılar bulur, ama her bağlantının büyüklüğü çalışmadan çalışmaya değişir ve hiçbiri tipini belirlemez.
| Tip | Tanımın düşündürdüğü özellikler |
|---|---|
| Tip 1 | Daha yüksek sorumluluk |
| Tip 2 | Daha yüksek uyumluluk ve dışa dönüklük |
| Tip 3 | Daha yüksek dışa dönüklük ve sorumluluk |
| Tip 4 | Daha yüksek açıklık ve nörotiklik |
| Tip 5 | Daha düşük dışa dönüklük, daha yüksek açıklık |
| Tip 6 | Daha yüksek nörotiklik |
| Tip 7 | Daha yüksek dışa dönüklük ve açıklık |
| Tip 8 | Daha düşük uyumluluk, daha yüksek dışa dönüklük |
| Tip 9 | Daha yüksek uyumluluk, daha düşük nörotiklik |
Bu iki açıdan işe yarar. Enneagram'ın insanlar arasındaki gerçek farkları yakaladığını düşündürür. Ve iki Enneagram testinin neden çelişebildiğini gösterir: iki tip benzer bir özellik örüntüsü paylaşıyorsa birkaç cevap sonucu bir yana ya da öbür yana yatırabilir.
İnsanlar neden hâlâ Enneagram'ı kullanıyor?
Birçok kişi Enneagram'ı bir dizi özellik puanından daha kişisel bulur. İç motivasyonları, korkuları ve örüntüleri adlandırır ve gelişim için bir yön önerir. Bu da onu partnerlerle, arkadaşlarla ve ekiplerle sohbetlerde kullanmayı kolaylaştırır. Araştırma temelinin daha zayıf olması, sonuçları hafif tutman gerektiği anlamına gelir.
"Nörotiklikte yüksek" gibi bir özellik puanı bir hüküm gibi hissettirebilir. Kaygının nasıl sadakate ve dikkatli planlamaya dönüşebildiğini açıklayan bir Tip 6 tanımı ise çoğu zaman daha nazik ve daha yararlı gelir. İki bakış da yanlış değil. Farklı düzeylerde çalışıyorlar.
Enneagram ayrıca insanları birbirine bağlar. Tip 3 ile 9 ve Tip 6 ile 8 gibi çift rehberlerimiz iki motivasyonun nasıl buluştuğunu anlatır. Big Five iki özellik profilinin nasıl farklılaştığını anlatabilir, ama bu türden bir hikâye anlatmak için tasarlanmamıştır.
EnneagramCheck, Big Five'ı nasıl kullanıyor?
Testimiz, Uluslararası Kişilik Madde Havuzu'ndan kamu malı maddeler kullanan, isteğe bağlı kısa bir Big Five ölçümü olan Mini-IPIP'i içerir. Enneagram puanlarımızın iyi incelenmiş özelliklerle nasıl ilişkili olduğunu kontrol etmek için kullanıyoruz. Yanıtlamak sana kalmış ve öğrendiklerimizi metodoloji sayfamızda yayımlıyoruz.
- Ana testi çöz ve dokuz puanını al.
- İstersen isteğe bağlı kısa Big Five bölümünü yanıtla.
- İlk Enneagram tip rehberlerini oku.
- Özellik puanlarını, tipinin düşündürdükleriyle karşılaştır.
- Nerede uyuştuklarını, nerede uyuşmadıklarını not et.
Testimizi nasıl kurduğumuzu metodoloji sayfamızda, madde havuzunun kendisini ise International Personality Item Pool sitesinde okuyabilirsin.
İki modeli birlikte nasıl kullanmalısın?
İyi sınanmış özelliklerde nerede durduğunu görmek için Big Five'ı kullan. Neden öyle davrandığını ve nerede gelişebileceğini keşfetmek için Enneagram'ı kullan. İkisi uyuştuğunda bu iyi bir işarettir. Farklı çıktıklarında aradaki fark çoğu zaman üzerinde düşünmeye değer.
Hiçbir model insanları yargılamak, sıralamak ya da kimin işe alınacağına veya terfi edeceğine karar vermek için kullanılmamalı. İkisi de anlamak için birer araç. Kanıtlara daha ayrıntılı bakmak için Enneagram'ın ne kadar doğru olduğunu anlatan rehberimizi oku ya da başka bir popüler modelle karşılaştırmak için Enneagram ve MBTI rehberimize göz at. Hazır olduğunda test sana tipini verir, tam sonuç ise dokuz puanın hepsini gösterir.
Sıkça sorulan sorular
Big Five kişilik özellikleri nelerdir?
Big Five; deneyime açıklık, sorumluluk, dışa dönüklük, uyumluluk ve nörotikliktir. Nörotiklik ters puanlanınca bazen duygusal denge olarak adlandırılır. Her biri bir ölçek üzerinde ölçülür.
Big Five, Enneagram'dan daha mı iyi?
Big Five'ın araştırma birikimi çok daha geniştir ve kişilik araştırmalarının standardıdır. Enneagram daha az incelenmiştir, ama motivasyonlara odaklanır; birçok kişi bunu daha kişisel ve kendine bakmak için daha yararlı bulur.
Enneagram tipleri Big Five özellikleriyle ilişkili mi?
Çoğunlukla evet. Çalışmalar, daha dışa dönük tiplerin dışa dönüklükte daha yüksek puan alması gibi anlamlı bağlantılar bulma eğilimindedir. Bağlantılar gevşektir ve her tip geniş bir özellik puanı aralığını kapsar.
EnneagramCheck Big Five'ı ölçüyor mu?
Testimiz isteğe bağlı kısa bir Big Five ölçümü içerir: kamu malı olan Mini-IPIP. Enneagram puanlarımızın iyi incelenmiş özelliklerle nasıl ilişkili olduğunu kontrol etmek için kullanıyoruz.
Big Five mı Enneagram mı kullanmalıyım?
İyi sınanmış bir özellik ölçümü istiyorsan Big Five'ı kullan. Motivasyonları ve gelişimi keşfetmek istiyorsan Enneagram'ı kullan. Birçok kişi ikisini de kullanır.